Advies op maat  |  Verzending naar NL & BE  |  Op voorraad? Verzending binnen 3 werkdagen

De geschiedenis van bitloos rijden

Het verhaal van het paardrijden kent een lange geschiedenis die teruggaat tot ver voor de Bronstijd. Gedurende vele millennia, voordat de introductie van bitten plaatsvond in de Bronstijd, vertrouwden ruiters wereldwijd op bitloze methoden om met hun paarden te communiceren. De bedoeïenen, bijvoorbeeld, leefden hun hele leven op basis van een vertrouwde bitloze optoming.

Echter, met de ontdekking van olie in het Midden-Oosten, verdween de praktijk van bitloos rijden grotendeels uit een van zijn oorspronkelijke ‘thuislanden’. Gelukkig was de kunst van het bitloos rijden inmiddels verspreid naar middeleeuws Spanje. Van daaruit, in de 16e eeuw, werd het concept opnieuw geïntroduceerd in Amerika, waar het werd omarmd, hoewel de Conquistadors in de 17e eeuw het bit gebruikten.

Interessant genoeg verwijzen we nu naar de oosterse geschiedenis van bitloos rijden als ‘Western’ horsemanship. Ondanks dat het rijden met een bit een lange geschiedenis kent, hebben wetenschappelijke evaluaties de fundamentele tekortkomingen ervan aan het licht gebracht. Dit heeft geleid tot een groeiende populariteit van bitloos rijden onder recreatieve ruiters wereldwijd. Bitloos rijden is dus niet slechts een recente trend, maar eerder een terugkeer naar een oude methode van communicatie tussen ruiter en paard.

 

Het Klouva hoofdstel

Om een voorbeeld te noemen, in het oude Griekenland gebruikten ruiters al een hoofdstel zonder bit, dat “Klouva” werd genoemd. Het woord “Klouva” is afgeleid van het Griekse woord “κλύω” (kluo), wat “luisteren” of “gehoorzamen” betekent.

Het hoofdstel was gemaakt van verschillende materialen, zoals vlas, leer of touw. Het ontwerp van het Klouva hoofdstel varieerde, afhankelijk van de regio en de periode in de geschiedenis van het oude Griekenland. Over het algemeen was het voorzien van een neusriem die over het neusbeen van het paard liep en werd vastgemaakt onder de kin. En de teugels werden aan de zijkant vastgemaakt. Tegenwoordig noemen wij dit; de sidepull. Ook in oude Griekse teksten wordt verwezen naar het gebruik van kaptooms.

klouva hoofdstel, bitloos vroeger, oude grieken

     

Op bovenstaande foto zie je zelfs helemaal geen hoofdstel afgebeeld. Dit doet vermoeden dat de oude Griekse beschaving ook zonder hoofdstel hebben gereden…

 

Hoe lang rijdt men al bitloos?

Het is moeilijk om precies vast te stellen hoelang mensen al bitloos rijden, omdat het gebruik van bitten en bitloze optomingen een lange geschiedenis heeft en de praktijk vaak cultureel en regionaal gebonden was. Er zijn echter wel aanwijzingen dat bitloos rijden al eeuwenlang bestaat (zoals ik hierboven al benoemde).

In verschillende oude culturen, zoals die van de Mongolen, Indianen, Arabieren en dus de Grieken, zijn afbeeldingen en beschrijvingen gevonden van paarden die zonder bit werden bereden. Deze culturen hebben eeuwenlang bitloze optomingen gebruikt, zoals hackamores, touwhalsters en touwen om de nek. Daarnaast zijn er historische teksten en geschriften die verwijzen naar het gebruik van bitloze optomingen.  Ook in middeleeuwse teksten, zoals die van Xenophon, wordt gesproken over verschillende methoden van bitloos rijden.

Hoewel er geen specifiek onderzoek is dat de exacte oorsprong en de duur van bitloos rijden vaststelt, kunnen we concluderen dat het gebruik ervan al vele eeuwen teruggaat. Het is een praktijk die zijn wortels heeft in verschillende culturen en tradities over de hele wereld.

Balanceren met het hoofd

Het is opmerkelijk dat ondanks zo’n lange geschiedenis van het gebruik van bitten, er weinig aandacht is geweest voor mogelijke negatieve bijwerkingen, zoals de impact ervan op de ademhaling van het paard, mond- en gebitsproblemen en vergeet niet de gangen van het paard.

Wist je dat de ademhaling en lopen van het paard met elkaar in verbinding staat? Op het moment dat de ademhaling verstoort wordt, dit invloed heeft op de gangen en dus training van het paard?

Op het moment dat ze veel speeksel aanmaken door een bit in hun mond, zullen ze vaker slikken. Op het moment dat ze slikken wordt de luchtweg afgeknepen (net als bij ons mensen) en kunnen ze dus niet vrij ademhalen. Paarden gebruiken ook o.a. hun hoofd om te balanceren. Op het moment dat men daar teveel aan zit (dit geldt ook bitloos!), haal je het paard continu uit zijn balans.

Veel (recreatieve) ruiters hebben al aangetoond dat paarden in slechts één dag kunnen worden omgeschoold van bit naar bitloos. Hoewel rijden met een bit nog steeds grotendeels verplicht is tijdens officiële wedstrijden in de hogere klasses, is de transitie naar bitloos rijden een mooie manier van samenwerking en communicatie tussen ruiter en paard.

 

Studies en onderzoeken

Interessante studies en onderzoeken hebben ook aangetoond dat bitloos rijden verschillende voordelen biedt, zoals een verminderde druk op de mond van het paard en een meer natuurlijke houding tijdens het rijden.  Meer daarover kan je lezen in mijn eerder geschreven blog “De inwerking van het bit op het paardenlichaam”. Bovendien kan bitloos rijden de band tussen ruiter en paard versterken door middel van zachtere en subtiele communicatie.

In essentie toont de geschiedenis van het paardrijden aan dat bitloos rijden geen nieuwe uitvinding is, maar eerder een terugkeer naar traditionele methoden die door de eeuwen heen zijn ontwikkeld en verfijnd. Met een groeiend begrip van de voordelen en de impact van verschillende optomingen, is bitloos rijden een evolutie die niet te negeren valt in de ‘moderne’ paardensport.

Bron o.a. dr Robert Cook

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Chat openen
1
Hulp nodig?
Hallo 👋
Waarmee kan ik je helpen?